ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୦ ଡିସେମ୍ବରରେ “ମାନବ ଅଧିକାର ଦିବସ” ପାଳନ କରାଯାଏ | ଏହା ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାଧାରଣ ସଭା ମାନବିକ ଅଧିକାରର ସାର୍ବଜନୀନ ଘୋଷଣାନାମା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ମାନବ ଅଧିକାର ଦିବସର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଆରମ୍ଭ ୧୯୫୦ ମସିହାରୁ ହୋଇଥିଲା, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଏକ ସଂକଳ୍ପ ପାରିତ ହେବା ପରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଆଗ୍ରହୀ ସଂଗଠନକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ମାନବ ଅଧିକାର ଦିବସ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲା।
ଯେତେବେଳେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭା ଏହି ଘୋଷଣାନାମା ଗ୍ରହଣ କଲା, ସେତେବେଳେ ଏହା ଏକ “ସମସ୍ତ ଲୋକ ତଥା ସମସ୍ତ ଦେଶ ପାଇଁ ସଫଳତାର ଏକ ସାଧାରଣ ମାନକ” ଭାବରେ ଘୋଷିତ ହେଲା, ଯାହା ଉପରେ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ତଥା ସମାଜ “ବିଶ୍ଵ ସ୍ତରୀୟ ତଥା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମାନ୍ୟତା ପାଇବାକୁ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ପଦକ୍ଷେପ, ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ମନେ ହେଲା। “
ମାନବିକ ଅଧିକାରର ସାର୍ବଜନୀନ ଘୋଷଣାନାମା ମୈ।ଳିକ ଅଧିକାର ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଏକ ବ୍ୟାପକ ସୀମା ନିର୍ଧାରଣ କରେ ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ହକଦାର | ଜାତୀୟତା, ବାସସ୍ଥାନ, ଲିଙ୍ଗ, ଜାତୀୟ କିମ୍ବା ଜାତିଗତ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଧର୍ମ, ଭାଷା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୈ।ଣସି ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅଧିକାରକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରେ |ଯଦିଓ ଘୋଷଣାନାମା ଏକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ନୁହେଁ, ଏହା ୬୦ ରୁ ଅଧିକ ମାନବ ଅଧିକାର ସଂସ୍ଥାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛି ଯାହା ମିଳିତ ଭାବରେ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନକ ଅଟେ |
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ବିଶ୍ଵର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଅଧିକାର ରକ୍ଷା କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ରହିଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା କରୁଛି। ମାନବ ଅଧିକାର ଘୋଷଣାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା “ସମସ୍ତ ଜାତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେଶ ପାଇଁ ସଫଳତାର ଏକ ସାଧାରଣ ମାନ୍ୟତା” ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା | ବିଶ୍ୱ ମାନବ ଅଧିକାର ଦିବସର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏହି ଐତିହାସିକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପାଳନ କରିବା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପୁନଃ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଯୋଗାଇବା | ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଘଟୁଥିବା ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନକୁ ଆଲୋକିତ କରିବାର ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ସୁଯୋଗ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢିବା |
ୟୁନିଭାରସଲ ଡିକ୍ଳେରେସନ ଅଫ୍ ହ୍ୟୁମାନ ରାଇଟସ୍(UDHR) ର ତିରିଶିଟି ପ୍ରବନ୍ଧ ଅଛି ଯାହା ମାନବିକଅଧିକାରର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ | ଏହି ଅଧିକାରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ,ଜୀବନ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାର;ସମାନତା ଏବଂ ଭେଦଭାବ ନ କରିବାର ଅଧିକାର; ଆଇନ ଆଗରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇବା ଅଧିକାର;ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା;
ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର; ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ଅନୁକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର;ଚିନ୍ତା, ବିବେକ ଏବଂ ଧର୍ମର ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାର;ନିର୍ଯାତନା ସହିତ ନିଷ୍ଠୁର, ଅମାନୁଷିକ, କିମ୍ବା ଅପମାନଜନକ ଚିକିତ୍ସା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡର ନିଷେଧ;ଦୋଷୀ ପ୍ରମାଣିତ ନହେବା ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାରର ଅଧିକାର ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରିବାର ଅଧିକାର, ଇତ୍ୟାଦି |
ମାନବିକ ଅଧିକାର ଦିବସ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସବ ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଥିବା ସାର୍ବଜନୀନ ଅଧିକାର ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସୂଚିତ କରେ, ସମାନତା, ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ମାନବିକ ସମ୍ମାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ |
ଏହି ଦିନ ବଞ୍ଚିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅଧିକାରକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ଵ ର ସ୍ମାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ |
ଆଜି ଦିବସରେ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ, ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ଦୟା, ମୂଲ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ | ଛାତ୍ରମାନେ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ କବିତା ଲେଖିପାରନ୍ତି, ଜୀବନ୍ତ ପୋଷ୍ଟର ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ମାନବିକ ଅଧିକାରର ମୂଲ୍ୟକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ନାଟକ ମଧ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି | ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକ ପ୍ୟାରେଡ୍ ଆୟୋଜନ କରିପାରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ଏକତ୍ର ଚାଲନ୍ତି, ହାତ ଧରି, ଏକତା ଏବଂ ଏକତାର ପ୍ରତୀକ |
ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ, ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ସମାଜ ପାଇଁ ମାନବିକ ଅଧିକାର ହେଉଛି ମୂଳଦୁଆ। – ଜାତିସଂଘର ସେକ୍ରେଟେରୀ ଜେନେରାଲ୍ ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରସ୍।
ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ଚାର୍ଟର୍
“ଆମେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ସମୁହ, ମୈ।ଳିକ ମାନବିକ ଅଧିକାର, ମାନବ ବ୍ୟକ୍ତିର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ଏବଂ ବୃହତ୍ ଏବଂ ଛୋଟ ଦେଶର ସମାନ ଅଧିକାର ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଛୁ”।
୨୦୨୫ ପାଇଁ ଜାତିସଂଘର ବିଷୟବସ୍ତୁ, “ଆମର ପ୍ରତିଦିନର ଆବଶ୍ୟକତା”, ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ପାଇଁ ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ସମାନତା ଭଳି ମୌଳିକ ଅଧିକାର କିପରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାହା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରେ, ବିଶେଷକରି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ବା ଆହ୍ଵାନ ମଧ୍ୟରେ, ବାସ୍ତବ ଅଭିଜ୍ଞତା ସହିତ ସାରକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ସେତୁ କରିଥାଏ ବା ଯୋଡ଼ି ଥାଏ। ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ମାନବ ଅଧିକାରର ସାର୍ବଜନୀନ ଘୋଷଣାନାମା (UDHR)କୁ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରେ ଏବଂ ଏହାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ (ସମାନତା, ନ୍ୟାୟ, ସ୍ୱାଧୀନତା, ମର୍ଯ୍ୟାଦା)କୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ, ସଙ୍କୁଚିତ ନାଗରିକ ସ୍ଥାନ, ବଢ଼ୁଥିବା ଅସମାନତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ମୁକାବିଲା କରେ। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମାନବ ଅଧିକାର କେବଳ ସାରକ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ମର୍ଯ୍ୟାଦାପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ନିର୍ମାଣ ବ୍ଲକ, ସାମୂହିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା।
“ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ମାନବାଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବା ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କର ମାନବିକତାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା,” -ନେଲସନ ମାଣ୍ଡେଲା।